VINCENTS LIJSTJES VAN 2009

2009 was een jaar waarin ik stapels boeken las, geen enkel concert bijwoonde, slechts enkele films in de bioscoop zag, en waarin ik me eindelijk overgaf aan Six Feet Under en The Sopranos, nadat iedereen me jarenlang had verteld hoe goed die series waren - en ja, dat zijn ze. Ik raakte aan beide series zó verslingerd dat ik een halfjaar lang vrijwel geen film zag, maar de laatste paar maanden heb ik dan weer zo veel films gezien dat ik dit jaar niet één, maar twee lijstjes met beste films kan samenstellen.

Zoals altijd staat alles op alfabetische volgorde en bij de boeken staat niets van de uitgeverij waar ik werk of van vrienden en kennissen - al valt me dat in beide gevallen zwaar.

10 LIEDJES VAN HET JAAR

Animal Collective, Brother Sport
Arcade Fire, Cold Wind
Arctic Monkeys, Cornerstone
Death Cab for Cutie, Transatlanticism
Grizzly Bear, Two Weeks
Micah P. Hinson, I Keep Havin’ These Dreams
The Last Shadow Puppets, Meeting Place
Morrissey, I’m Throwing My Arms Around Paris
Sia, Breathe Me
Wilco, Wilco (The Song)

10 CD’S VAN HET JAAR

Arctic Monkeys, Humbug (2009)
Chet Baker, The Best of Chet Baker Sings: Let’s Get Lost (1989)
The Dave Brubeck Quartet, Time Out (1959)
Richard Hawley, Lady’s Bridge (2007)
Micah P. Hinson, Micah P. Hinson and the Red Empire Orchestra (2008)
Johan, 4 (2009)
Harry Nilsson, Aerial Ballet (1968)
Bud Powell, The Amazing Bud Powell, Vol. 1 (1951)
The Temper Trap, Conditions (2009)
Wilco, Wilco (The Album) (2009)

10 BOEKEN VAN HET JAAR

Paul Auster, Brooklyn-dwaasheid (2005)
Philippe Claudel, Grijze zielen (2003)
Nathan Englander, Verlost van vleselijke verlangens (1999)
Paolo Giordano, De eenzaamheid van de priemgetallen (2008)
Arnon Grunberg, Kamermeisjes en soldaten (2009)
Nicole Krauss, De geschiedenis van de liefde (2005)
Cormac McCarthy, Geen land voor oude mannen (2005)
Haruki Murakami, Norwegian Wood (1987) of Ten zuiden van de grens (1998)
Philip Roth, Zuckerman gebonden (De ghostwriter, De eenzaamheid van Zuckerman, Les in anatomie, De Praagse orgie, 1979-1985)
James Salter, Laatste nacht (2005)

10 RECENTE FILMS VAN HET JAAR

(500) Days of Summer (Marc Webb, 2009)
Changeling (Clint Eastwood, 2008)
Frost/Nixon (Ron Howard, 2008)
The Hurt Locker (Kathryn Bigelow, 2008)
Il y a longtemps que je t’aime (Philippe Claudel, 2008)
Låt den rätte komma in (Tomas Alfredson, 2008)
Revolutionary Road (Sam Mendes, 2008)
Slumdog Millionaire (Danny Boyle, 2008)
There Will Be Blood (Paul Thomas Anderson, 2007)
Up (Pete Docter en Bob Peterson, 2009)

10 KLASSIEKE FILMS VAN HET JAAR

Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (Stanley Kubrick, 1964)
The Green Mile (Frank Darabont, 1999)
Harvey (Henry Koster, 1950)
It’s a Wonderful Life (Frank Capra, 1946)
Paths of Glory (Stanley Kubrick, 1957)
Sleuth (Joseph L. Mankiewicz, 1972)
A Streetcar Named Desire (Elia Kazan, 1951)
Sunset Blvd. (Billy Wilder, 1950)
To Kill a Mockingbird (Robert Mulligan, 1962)
Who’s Afraid of Virginia Woolf? (Mike Nichols, 1966)

3 TV-SERIES VAN HET JAAR

Mad Men (de eerste 2 seizoenen)
Six Feet Under (alle seizoenen)
The Sopranos (alle seizoenen)

V.

KERSTPLAAT

Je zou denken dat de glans er een beetje af is, na al die pruiken, en die moord, maar ik luister nog elk jaar naar Phil Spectors kerstplaat uit de jaren zestig. Hij zingt er niet zelf op, nu ja, hij is wel ergens te horen op die plaat - in het laatste nummer, meen ik -, maar dat sla ik altijd over. Ik hoorde de lp voor het eerst toen ik een jaar of acht was, denk ik, toen hoorde ik hem voor het eerst bewúst, en ik zie me nog zitten op die bank, bij mijn vader op schoot, wat zeg ik, alle dríe mijn ouders waren aanwezig in dat beeld, in Lelystad, lang geleden, en we luisterden steeds opnieuw naar 'Sleigh Ride', en we moesten erg lachen. Later hoorde ik liedjes van die plaat in een aflevering van het geweldige Moonlighting (een serie die ik al twintig jaar niet heb gezien en die misschien heus zo geweldig niet is) en de jarentachtigklassieker Better Off Dead, dus hij moest wel heel goed zijn. Tegenwoordig staat hij op mijn iPod en draai ik hem van 6 tot en met 26 december.

Maar niet continu natuurlijk. Dat zou zelfs Phil te gek zijn.

V.

INPAKPAPIER

De kleine Thijs is inmiddels al bijna drie en lang zo klein niet meer. Dit jaar is het dus eindelijk zover dat hij zijn schoen mag zetten. Hij doet dat schouderophalend en zonder een liedje te zingen en verhaspelt de namen van de kindervrienden tot Sinklaas en Swarpiet. Hij lijkt te denken dat hij er ons een plezier mee doet door te doen alsof hij enig geloof hecht aan onze leugens, en kijkt met een het-zal-mij-benieuwen-blik als hij gaat slapen.

Vanmorgen was hij echter blij met het cadeautje dat uit zijn schoen stak, een boekje over Diego, een van zijn onuitstaanbare tv-helden. Wel vond hij het erg slordig dat Sinterklaas de rol inpakpapier op de keukentafel had laten liggen.

V.

BLOKJE OM

De kleine Thijs en ik liepen vanmorgen een blokje om. Het had geregend en alles was nat. Thijs vond dat maar niets. De glijbaan was nat, het klimrek was nat, de schommels waren nat. Thijs begreep niet zo goed waarom we eigenlijk naar buiten gingen als er toch niets te doen was. We liepen langs de natte huizen, de natte auto's en de natte lantaarnpalen, en toen gingen we even aan de kant staan, want een man leerde zijn zoontje fietsen. Zo zag het er althans uit, maar de man leek minder zelfverzekerd dan het jongetje, dus het was maar goed dat we even opzijgingen terwijl beiden voorbijslingerden.

Thijs bleef de hele wandeling opnoemen wat er allemaal nat was, en ik kon het slechts beamen, maar gelukkig kwamen we langs een huis met ballonnen. 'Daar is een feest, papa,' zei Thijs, en hij leefde even op. Het was het huis waar we af en toe naar binnen kijken. Dat huis is ingericht in 1923, lijkt het, het ziet er alleszins museaal uit, wat best bijzonder is in een wijk die er pas drie jaar staat. Er hingen dus ballonnen aan dat huis, maar er hingen ook allemaal stickers van verkeersborden met het getal 60 erin. En, dat ook nog, een beduidend grotere sticker waarop 'Het leven begint bij 60!' stond. Ik keek weer even heimelijk naar binnen, maar behalve de gebruikelijke collectie stokoude meubels en het stokoude tapijt was er niets te zien. Ik dacht: later vandaag, dan barst het feest los. Dan gaan de voetjes van de vloer. Dan gaat al die antieke zooi eraan.

Thijs vond dat we verder moesten. Hij zei dat er weliswaar iemand jarig was in dat huis met de ballonnen en de stickers, maar alles was nat, dus we moesten maar snel naar huis. Maar hij zei dat alles zoals een jongetje van 2,5 het zou zeggen.

Zodra we thuis waren, begon het weer heel, heel hard te regenen.

V.

ZO'N DAG

Ik denk niet dat ik nog ga meemaken dat Philip Roth de Nobelprijs wint. Of iemand anders van wie ik een aantal boeken heb gelezen.

En Droopy verloor van de hondenkop, schreef Niels me. Ook schreef hij me dat het niveau bedroevend laag was. Hij en ik hadden het zelfs beter gedaan.

En ik kom al minutenlang niet in mijn Hotmail.

Het zijn verwarrende tijden.

V.

STUKJE WAARIN ALLES BIJ HETZELFDE BLIJFT

Ik was heel trots op mezelf toen ik er pas tijdig aan dacht de televisiegids waarop ik al zo'n vijftien jaar geabonneerd ben op te zeggen. Ik was het al jaren van plan, want ik werd ouder en wijzer en de televisiegids werd alleen maar onnozeler, en ik hield mezelf voor dat er ook televisiegidsen moesten bestaan die me niet de hele tijd aanspraken alsof ik een klein kind was, of een smileys gebruikende, iedereen bij de voornaam noemende tiener - en bovendien: ik was toch al nooit van plan deze televisiegids te nemen, maar door allerlei onduidelijke en onlogische oorzaken werd dat ding dus al vijftien jaar bij me bezorgd en betaalde ik er ook nog voor. Elk jaar dacht ik eraan dat ik het blad eindelijk eens moest opzeggen vóór ik een nieuwe factuur kreeg, maar ik handelde er nooit naar.

Dit jaar ging dat anders. Ik schreef een korte brief naar de televisiegids, ik meldde me af, ik verbrak alle banden en ik dacht: ik hoef eigenlijk niet eens een andere televisiegids, want ik kijk toch alleen nog maar naar dvd's, en Niels waarschuwt me wel als er een snookertoernooi gaande is.

Gisteravond werd ik gebeld door een mevrouw die werkzaam was voor de abonnementendienst van de televisiegids. Ze vond het heel jammer dat ik mijn abonnement had opgezegd. Dat klonk heel aannemelijk, want ik had pas ook al een brief ontvangen waarin mijn besluit ten zeerste werd betreurd. Ze wilde me een aanbod doen. Als ik nog een jaar lang lid bleef, hoefde ik maar voor een halfjaar te betalen. Even dacht ik: wat een kolder. Als ik gewoon lid was gebleven, had ik het volledige bedrag moeten betalen. Kan dit zomaar? Hoe zit het dan met al die trouwe leden die nooit protesteren?

Maar ik zei haar: 'Wat een aantrekkelijk aanbod. Wat een goed idee.' En nu ben ik dus nog altijd lid, maar wel een lid voor de halve prijs. Mijn trots blijkt evenveel waard als een half jaarabonnement op een slap blaadje met programmagegevens erin.

V.

IK ZAG EINDELIJK WALL STREET

Ik zag eindelijk Wall Street, na tweeëntwintig jaar, en de film viel me wat tegen. Dat krijg je ervan als je zo lang wacht. De muziek was heel erg jaren tachtig, de personages waren heel erg jaren tachtig, álles was zo overdreven jaren tachtig - in de jaren tachtig was dat me vast niet zo opgevallen. Ergens zie je bijvoorbeeld Michael Douglas in zijn prachtige schurkenrol over het strand lopen met zijn mobiele telefoon. Preciezer: die mobiele telefoon loopt met Michael Douglas over het strand, want die telefoon, die is gigantisch.

Ik heb er nooit bij stilgestaan, maar in 1987 waren er dus al mobiele telefoons. De eerste keer dat iemand in mijn vriendenkring een mobiele telefoon bij zich droeg (en ik daar hardop om moest lachen, vermoedelijk uit angst en onwetendheid) was in 1997, als ik het me goed herinner. Ik weet niet meer hoe groot dat apparaat was, maar de machine die Michael Douglas met zich meesleept in Wall Street deed me beseffen dat ik die film werkelijk eerder had moeten zien. Dan had ik er niet zo vaak om hoeven gniffelen.

(En nadat ik die film zag, las ik er een en ander over op dat machtige internet, en ontdekte ik dat al heel veel anderen zich vrolijk hebben gemaakt over die strandscène met die telefoon. Maar ik wed dat die in 1987 ook nog van niets wisten.)

V.